Қазақстан мен Израильдің 2025–2026 жылдардағы қарым-қатынастары

2025 және 2026 жылдары қатынастарда не өзгерді

Қазақстан мен Израиль дипломатиялық қатынастарды 1992 жылғы 10 сәуірде орнатты. Израильдің Қазақстандағы елшілігі 1992 жылғы тамызда ашылды. Қазақстанның Израильдегі елшілігі 1996 жылғы мамырда ашылды. Сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссия 1992 жылғы 29 маусымнан бері жұмыс істейді. Екіжақты шарттық-құқықтық база соңғы екі жылдағы оқиғалардан бұрын қалыптасқан болатын. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің анықтамасы.

2025 және 2026 жылдары қатынастар бірнеше бағыт бойынша дамыды. Саяси диалог, салалық байланыстар және іскерлік келіссөздер жалғасты, тараптар жаңа құжаттар дайындады. Авраам келісімдеріне қосылу екіжақты қатынастарға қосымша халықаралық формат қосты. 2026 жылғы қаңтарда және сәуірде ресми сапарлар өтті. Содан кейін ведомстволар практикалық келісімдер бойынша жұмысты жалғастырды.

2025 және 2026 жылдардағы ресми хабарламалар мәлімдемелер, қол қойылған құжаттар және өткізілген іс-шаралар туралы мәлімет береді. 2026 жылғы қыркүйекке дейін келісімдердің бір бөлігі әзірлену сатысында қалды.

2025 жылдың күзінде Авраам келісімдеріне қосылуға дейін саяси диалог жанданды

2025 жылғы 8 қазанда Қазақстан мен Израиль Сыртқы істер министрлері Ермек Көшербаев пен Гидеон Саар телефон арқылы сөйлесті. Қазақстан тарапы мәлімдегендей, жоғары және ең жоғары деңгейлерде қол жеткізілген келісімдерді іске асыру, сондай-ақ аймақтық және халықаралық күн тәртібі талқыланды. Бұл қарашадағы оқиғалар алдындағы саяси диалогтың бір эпизоды болды. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің хабарламасы.

7 қарашада Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі елдің Авраам келісімдеріне қосылуы туралы ресми түрде жариялады. Бұл қадамды Израильмен қарым-қатынас орнату деп сипаттауға болмайды, өйткені дипломатиялық байланыстар 1992 жылдан бері бар. Бұл Қазақстанның қосымша халықаралық форматқа қосылуын білдірді.

Қазақстан Палестина-Израиль қақтығысына қатысты бұрынғы ұстанымын да сақтады. Авраам келісімдеріне қосылу туралы мәлімдемесінде Сыртқы істер министрлігі халықаралық құқық негізінде, БҰҰ-ның тиісті қарарлары және екі халық үшін екі мемлекет принципі негізінде реттеуді қолдауды растады. Қазақстан Израильмен қарым-қатынасты дамытуды жалғастырады және Таяу Шығыстағы реттеу бойынша өз позициясын сақтайды. Қазақстан дипломатиясында бұл екі бағыт қатар жүргізіледі. Сыртқы істер министрлігінің 2025 жылғы 7 қарашадағы мәлімдемесі.

Қарашада су және білім туралы құжаттарға қол қойылды

Дәл осы уақытта жаңа салалық құжаттар пайда болды.

Қазақстанның Су ресурстары және ирригация министрлігі мен Израильдің Аймақтық ынтымақтастық министрлігі су ресурстарын басқару жөніндегі меморандумға қол қойды. Оған су шаруашылығы инфрақұрылымын жаңғырту, суды үнемдеу және қайта пайдалану, цифрлық есепке алу және мониторинг, деректерді өңдеу, су тасқыны мен құрғақшылық тәуекелдерін басқару, ғылыми-техникалық ынтымақтастық және мамандарды даярлау кірді. Қазақстан Су ресурстары министрлігінің хабарламасы.

Жеке меморандум қазақстандық Оқу-ағарту министрлігін ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқыту саласындағы израильдік құрылымдармен байланыстырды. 2026 жылдың ақпан айында қазақстандық мамандар Хайфада MASHAV оқу орталығының базасында арнайы және инклюзивті білім беру курсынан өтіп, сертификаттар алды. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің меморандум мен курс туралы хабарламасы.

2026 жылғы қаңтардағы Гидеон Саардың сапары

27 қаңтарда Израильдің Сыртқы істер министрі Гидеон Саар Астанаға ресми сапармен келді. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі бұл Саардың Қазақстанға алғашқы сапары және Израиль сыртқы істер министрінің елге соңғы он алты жыл ішіндегі алғашқы ресми сапары екенін мәлімдеді. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің хабарламасы.

Астанада сыртқы саясат ведомстволары арасында саяси консультациялардың 12-раунды өтті. Саяси диалог, сауда және инвестициялар, туризм, білім, ғылым, денсаулық сақтау, технологиялар трансфері және халықаралық күн тәртібі, оның ішінде Авраам келісімдері аясындағы өзара іс-қимыл талқыланды. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің консультациялар туралы хабарламасы.

Консультациялар қорытындысы бойынша тараптар дипломаттарды даярлау саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға және екінші меморандумға, яғни қоғамдық дипломатияға арналған құжатқа қол қойды. Үшінші құжат ұлттық төлқұжат иелерін визалардан босату туралы келісім жасасу ниеті туралы меморандум болды. Қаңтардағы хабарлама келісімді дайындау туралы болды, ал өзара визасыз режим енгізу туралы емес. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің құжаттар туралы хабарламасы.

Қаңтардағы хабарлама келісімді әзірлеу ниетін білдірді. Онда келісімнің күшіне енгені айтылмаған. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің кестесінде Израильдің кәдімгі паспорты иелері үшін 30 күнге дейінгі мерзімге Қазақстанға визасыз кіру көрсетілген. Онда Қазақстан азаматтарының Израильге кіру ережелері сипатталмаған. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің кестесі.

Бизнес-форум және коммерциялық келісімдер

Астанада министрлердің келіссөздерімен қатар Қазақстан-Израиль бизнес-форумы өтті. Оған әртүрлі саладағы отызға жуық израильдік компания қатысты. Іскерлік бағдарламада агротехнологиялар, ақпараттық және қаржылық технологиялар, су шаруашылығы, инфрақұрылым және басқа да бағыттар талқыланды. Форум қорытындылары KAZAKH INVEST сайтында.

Форум қорытындысы бойынша үш коммерциялық құжатқа қол қойылды.

Біріншісі – тұрғын үй-коммуналдық және су инфрақұрылымын жаңғыртудағы ынтымақтастық туралы, оған Израильдің мемлекеттік су компаниясы Mekorot Development & Enterprises қатысты. Екіншісі – Атырау облысында битум зауытын салу жобасы бойынша инвестициялық келісім болды. Үшінші құжат – Шығыс Қазақстан облысында жаңартылатын энергия көздерін пайдалана отырып, электр энергетикасындағы ынтымақтастық туралы меморандум болды. Құжаттар тізімін KAZAKH INVEST келтіреді.

Форум туралы хабарлама үш құжатқа қол қойылғанын растайды, бірақ зауыттың құрылысын, энергетикалық нысанның іске қосылуын немесе инфрақұрылымды жаңғыртуды сипаттамайды.

Түркістан облысындағы Mekorot келіссөздері

Mekorot делегациясы Түркістан облысында жұмыс істеді, онда өңірлік билік өкілдерімен су ресурстарын басқару, инфрақұрылымды жаңғырту, ауыз сумен жабдықтауды цифрландыру және ықтимал бірлескен жобаларды талқылады. Хабарламада келіссөздер мен жобаларды қарау ниеті айтылған, бірақ олардың аяқталғаны туралы айтылмаған. «Іске асырылды» деген мәртебе осы дереккөзбен расталмаған. Түркістан облысы әкімдігінің хабарламасы.

Көктемде Таяу Шығыстағы жаңа шиеленісу аясында қатынастар дамыды

9 наурызда Қазақстан мен Израильдің сыртқы істер министрлері Таяу Шығыстағы жағдайды және Израильде болған Қазақстан азаматтарының эвакуациясын талқылады. Қазақстан тарапы өз азаматтарына көмек көрсетуді басымдыққа қойып, Израиль тарапынан эвакуацияға жәрдемдесуді сұрады. ҚР СІМ-нің хабарламасы.

20 сәуірде, президент сапарына бір апта қалғанда, Ермек Көшербаев Израиль елшісі Йоав Быстрицкиймен кездесуде екіжақты қатынастарды дамытуды талқылап, Таяу Шығыстағы шиеленістің күшеюіне алаңдаушылық білдірді. Қазақстан Түркістанды бейбіт келіссөздер алаңы ретінде ұсынуға дайын екенін хабарлады. ҚР СІМ-нің хабарламасы.

Көктемде Қазақстан азаматтарының қауіпсіздігі де, елдің Таяу Шығыстағы реттеу бойынша ұстанымы да бір мезгілде талқыланды.

Ицхак Герцог 2026 жылғы 27–28 сәуірде ресми сапармен болды

27 сәуірде Израиль президенті Ицхак Герцог Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Астанаға екі күндік ресми сапармен келді. Израиль президенті әкімшілігінің хабарламасы.

Кездесу рәсімінен кейін президенттер тет-а-тет келіссөздер жүргізіп, кейін делегациялардың қатысуымен кеңейтілген құрамда кездесті. Қазақстан мен Израильдің ресми тараптары келіссөздерді экономикалық ынтымақтастықпен, саяси диалогпен және технологиялық бағыттармен байланыстырды. Израиль президенті әкімшілігінің хабарламасы.

Герцог делегациясының құрамына инновациялар мен технологиялар саласында жұмыс істейтін ұйымдардың өкілдері кірді. Екінші күні жарияланған бағдарлама бойынша Ұлттық музей мен Халықаралық жасанды интеллект орталығына бару, сондай-ақ технологиялық дөңгелек үстел өткізу жоспарланған болатын. «Бейт Рахель» синагогында еврей қауымдастығымен кездесу 28 сәуірде өтті. Визит бағдарламасы; қауымдастықпен кездесу туралы хабарлама.

Авраам келісімдері президенттік келіссөздердің тақырыбына айналды

Ақордадағы келіссөздерде екі президент Авраам келісімдеріне Қазақстанның қосылу мәселесін жеке-жеке көтерді. Израиль президенті кеңсесінің хабарламасы.

Тоқаев Қазақстанның Авраам келісімдері аясындағы халықаралық жұмысқа қатысу туралы шешіміне тоқталды және Израильмен екіжақты қатынастар 1992 жылдан бері дамып келе жатқанын атап өтті. Герцог Қазақстанның қосылуын құптады. Израиль президенті кеңсесінің хабарламасы.

Авраам келісімдері қатынастардың қазіргі кезеңіне қатысты. Олар Қазақстан мен Израильдің дипломатиялық тарихының бастамасы емес.

2023 және 2026 жылдардағы тікелей рейстер

Израильдегі Қазақстан елшілігінің хабарламасына сәйкес, Air Astana Алматы мен Тель-Авив арасында 2023 жылдың 7 қыркүйегінде ұшуды бастады. Бұл күн 2023 жылы бағытты іске қосуға қатысты және 2026 жылғы ұшу кестесін растамайды. Елшілік хабарламасының мұрағаты.

Қазақстанның авиациялық әкімшілігі Шымкент пен Тель-Авив арасындағы SCAT бағытын 2026 жылғы бағыттар тізіміне енгізді, оның іске қосылуы 9 маусымға жоспарланған болатын. 2026 жылғы 29 қыркүйекте тасымалдаушының кестесін тексеру кезінде DV-472 рейсі Тель-Авив пен Шымкент арасында «тоқтатылған» күйімен көрсетілді. Табло тексерілген күндегі осы рейстің мәртебесін көрсетеді, бірақ рейстің орындалуын және бүкіл маусымдағы бағыттың тұрақты жұмысын растамайды. Қазақстанның авиациялық әкімшілігінің тізімі; SCAT кестесі.

Бір рейстің күйі бағыттың маусымдағы жұмысын сипаттамайды. Сапар алдында ұшу кестесі мен өзгерістерді тасымалдаушыдан нақтылау қажет.

Президент сапарынан кейін не болды

Сәуірдегі сапардан кейін Сыртқы істер министрлігі мен елшіліктер ведомстволар деңгейінде және үкіметаралық комиссия аясында байланыстарды жалғастырды.

8 маусымда Қазақстан-Израиль үкіметаралық комиссиясының тең төрағалары онлайн-кездесу өткізді. Келесі отырыс Израильде шамамен 2026 жылдың қарашасында өтуі жоспарланған болатын. Дайындық күн тәртібіне цифрландыру, киберқауіпсіздік және жасанды интеллект, су ресурстары, жоғары технологиялық ауыл шаруашылығы, медицина және шарттық базаны кеңейту кірді. Қазақстанның Израильдегі елшілігінің хабарламасы.

11 маусымда Қазақстан елшісі Дәулет Ембердиев Халықаралық қатынастар жөніндегі Араб кеңесі мен Араб мәдени қауымдастықтар форумы ұйымдастырған іс-шараға қатысты. Талқылау барысында Авраам келісімдері аясындағы ынтымақтастық перспективалары және Газаны соғыстан кейін қалпына келтіруге жәрдемдесетін гуманитарлық бастамалар қарастырылды. Елшілік осы тақырыптардың талқыланғаны туралы хабарлайды, бірақ бекітілген көмек жобасын немесе қаржыландыру көлемін атамайды. Елшіліктің 11 маусымдағы хабарламасы.

Шілдеде Қазақстан елшілігі мен Халықаралық бағдарламалар орталығы Tel Aviv University-мен ынтымақтастық және «Болашақ» бағдарламасының мүмкіндіктерін талқылады. Елшілік «Болашақ» және «Ғылыми тағылымдамалар» бағдарламалары аясында Израильде 145 қазақстандық маман оқудан және тағылымдамадан өткенін атап өтті. Шілдедегі хабарламада белгілі бір университетпен ынтымақтастықты дамыту туралы сөз болды. Елшіліктің 8 шілдедегі хабарламасы.

19 тамызда Қазақстан елшісі мен Израиль кеден қызметінің басшылығы қосарланған салық салуды болдырмау туралы конвенция жобасын келісу аяқталғаны туралы хабарлады; оған қол қою сол кезде тек жоспарланған болатын. Кедендік рәсімдерді цифрландыру мәселесі де талқыланды. Елшіліктің 19 тамыздағы хабарламасы.

20 қыркүйекте елшілік Израиль Еңбек министрлігімен жүргізілген келіссөздер туралы хабарлады. Қазақстан азаматтарының Израильдегі еңбек қызметін реттеу туралы келісім жобасы және еңбек мәселелері бойынша ведомствоаралық меморандум жобасы қаралып жатты. Елшіліктің мәліметінше, бұл бағыттағы жұмыс 2021 жылдан бері жүргізіліп келеді. Бұл құжаттарды келісу туралы болып отыр, жаңа еңбек режимінің күшіне енуі туралы емес. Елшіліктің 20 қыркүйектегі хабарламасы.

Қазақстанның 2026 жылғы қыркүйектегі Палестинаға қатысты ұстанымы

24 қыркүйекте ИЫҰ мемлекеттерінің үйлестіру кездесуінде Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді Қазақстанның халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешуге берілгендігін растады және эскалацияны тоқтату, тұрақты бейбітшілік орнату және Газадағы гуманитарлық жағдайды қалыпқа келтіру жөніндегі делдалдық күш-жігерді қолдады. Бұл мәлімдеме көпжақты алаңда жасалды және Израильмен екіжақты келісім болған жоқ. Қазақстан СІМ хабарламасы.

Қазақстан 2026 жылғы қыркүйектегі Авраам келісімдері бойынша кездесуде

2026 жылғы 24 қыркүйекте Нью-Йоркте, БҰҰ Бас Ассамблеясы күндері, 2023 жылғы 7 қазаннан кейінгі алғашқы ресми Авраам келісімдеріне қатысушы елдердің кездесуі өтті. CBS News деректері бойынша, оған АҚШ, Израиль, БАӘ, Бахрейн және Марокко өкілдері қатысты. Алғаш рет оларға Қазақстанның лауазымды тұлғалары қосылды. Кездесуді N7 Foundation қоры ұйымдастырды. Қазақстан елшісі Ержан Қазыхан CBS News-ке Авраам келісімдерін саяси диалог, сауда және инвестицияларды кеңейту, байланыстарды нығайту және технологиялық ынтымақтастық үшін алаң ретінде қарастыратынын мәлімдеді. CBS News, 2026 жылғы 25 қыркүйек.

27 қыркүйекте Қазақстан елшісі Израильдің мәдениет және спорт министрі Мики Зоармен кездесті. Тараптар тиісті ведомстволар, федерациялар және олимпиадалық комитеттер арасындағы тәжірибе алмасуды, соның ішінде спортшылар мен жаттықтырушыларды даярлауды, балалар мен жасөспірімдер спортын және спорттық медицинаны талқылады. Елшілік осы бағыттар бойынша байланыстарды жалғастыруға дайын екенін хабарлайды; жарияланымда жеке қол қойылған құжат аталмаған. Елшілік хабарламасы; жарияланған күні елшілік мұрағатында.

Не істелді және әзірге жоспар күйінде не қалды

Тек ресми хабарламалардың тақырыпшаларын оқығанда, 2025 және 2026 жылдар үздіксіз «жаңа келісімдер» сериясы сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ олардың мәртебелері әртүрлі. Материалда өткен кездесулер, қол қойылған құжаттар, аяқталған курс және келісудегі жобалар бөлек сипатталған.

Өткен оқиғаларға Қазақстанның Авраам келісімдеріне қосылуы, саяси консультациялардың 12-раунды, Саар мен Герцогтың сапарлары, қараша және қаңтар құжаттарына қол қою және қазақстандық мамандардың инклюзивті білім беру бойынша оқудан өтуі жатады.

Басқа бағыттар түрлі сатыда қалып отыр. Қаңтардағы Сыртқы істер министрлігінің хабарламасында визадан босату туралы келісім жасауға дайындық ниеті бекітілген; тамыздағы салық конвенциясы туралы хабарламада оған қол қою тек жоспарланып отырғаны айтылды; 20 қыркүйекте еңбек қызметі бойынша құжаттар жобалары қаралып жатты. Үкіметаралық комиссияның келесі отырысы қарашаға жоспарланған болатын. Бұл хабарламалар көрсетілген күндердегі жоспарлар мен құжаттарды келісу барысын сипаттайды. Аяқталған нәтижелер туралы мәлімет бермейді. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі, 27 қаңтар; Қазақстан елшілігі, 19 тамыз; Қазақстан елшілігі, 20 қыркүйек; үкіметаралық комиссия.

Қысқаша

• 2025 жылғы 7 қарашада Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі елдің Авраам келісімдеріне қосылуы туралы жариялады. Ведомство мәлімдемесінде халықаралық құқық, БҰҰ-ның қарарлары және екі мемлекет принципі негізінде реттеуді қолдау тұрғысындағы елдің позициясын растады. Сыртқы істер министрлігінің 2025 жылғы 7 қарашадағы мәлімдемесі.
• 2025 жылғы қарашада Қазақстан мен Израиль су саласындағы ынтымақтастық және арнайы білім беру туралы құжаттарға қол қойды. 2026 жылғы ақпанда қазақстандық мамандар MASHAV арнайы білім беру курсын аяқтап, сертификаттар алды. Су ресурстары туралы меморандум; Сыртқы істер министрлігінің курстар туралы хабарламасы.
• 2026 жылғы 27 қаңтарда Израильдің сыртқы істер министрі Гидеон Саар Астанаға барды. Сапар барысында саяси консультациялардың 12-раунды өтті және ынтымақтастық туралы екі меморандумға, сондай-ақ ұлттық төлқұжат иелері үшін визадан босату туралы келісім әзірлеу ниеті туралы меморандумға қол қойылды. Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің құжаттар туралы хабарламасы.
• Сол күні бизнес-форумда су және коммуналдық инфрақұрылым, битум өндірісі және жаңартылатын энергетика бойынша үш коммерциялық құжатқа қол қойылды. Оларға қол қоюдың өзі жобалардың нақты орындалғанын растамайды. KAZAKH INVEST сайтындағы форумның қорытындылары.
• 2026 жылғы 27 және 28 сәуірде Израиль президенті Ицхак Герцог Қазақстанға ресми сапармен келіп, ел президентімен келіссөздер жүргізді және еврей қауымдастығымен кездесті. Келіссөздер; қауымдастықпен кездесу.
• 2026 жылғы 11 маусымда Қазақстанның Израильдегі елшісі Халықаралық қатынастар жөніндегі Араб кеңесі мен Араб мәдени қауымдастықтар форумының іс-шарасына қатысты. Талқыланған тақырыптардың арасында Газаны қалпына келтіруге жәрдемдесетін гуманитарлық бастамалар болды. Елшіліктің хабарламасы.
• 2026 жылғы 24 қыркүйекте ИЫҰ үйлестіру кездесуі барысында Қазақстанның Сыртқы істер министрі дауларды бейбіт жолмен шешу ұстанымына адалдығын растап, эскалацияны тоқтату, тұрақты бейбітшілік пен Газадағы гуманитарлық жағдайды қалыпқа келтіру үшін жасалған делдалдық күш-жігерді қолдады. Қазақстан СІМ хабарламасы.
• 2026 жылғы 24 қыркүйекте Нью-Йоркте 2023 жылдың қазанынан кейін алғаш рет «Авраам келісімдеріне» қатысушы елдердің ресми кездесуі өтті. АҚШ, Израиль, БАӘ, Бахрейн және Марокко өкілдеріне алғаш рет Қазақстанның лауазымды тұлғалары қосылды. CBS News, 2026 жылғы 25 қыркүйек.
• Қазақстанның авиациялық әкімшілігінің тізімінде SCAT компаниясының Шымкент пен Тель-Авив арасындағы әуе жолының 2026 жылға арналған іске қосу жоспары көрсетілген. SCAT-тың 29 қыркүйектегі кестесінде DV-472 рейсі «тоқтатылған» күйімен көрсетілді. Air Astana Алматы мен Тель-Авив арасында әуе рейстерін 2023 жылдың 7 қыркүйегінен бастады. Бұл мәліметтер әуе жолдарының бүкіл маусым бойы тұрақты орындалғанын растамайды. Қазақстанның авиациялық әкімшілігінің тізімі; SCAT кестесі; Air Astana әуе рейсі туралы хабарлама.
• 2026 жылдың 27 қыркүйегінде Қазақстан елшісі мен Израильдің мәдениет және спорт министрі спорттық байланыстарды дамытуды талқылады. Кездесу туралы хабарлама.
• 2026 жылдың 29 қыркүйегіндегі жағдай бойынша Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің кестесінде Израильдің қарапайым паспорты иелері үшін Қазақстанға визасыз кіруге 30 күнге дейін рұқсат етілгені көрсетілген. Қаңтардағы хабарлама визаларды өзара алып тастау туралы келісімді дайындау ниетін бекітті. Тамызда салық конвенциясына қол қою әлі жоспарланған болатын, ал 20 қыркүйекте еңбек қызметі туралы құжаттар жобалары қаралып жатты. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің кестесі; визалық меморандум; салық конвенциясы; еңбек құжаттары.