Еврей тарихындағы ҚазақстанТарих · Осында өмір сүріп, бірге еңбек еткен және көшіп кеткеннен кейін де осы жермен байланысын сақтаған адамдар.
Қазақстанның еврей өмірі. Қалалар, қауымдар және адамдарАдамдар · Қазақстандағы еврейлердің тарихы революцияға дейінгі қауымдарды, кеңестік қоныс аудару мен эвакуацияны, эмиграцияны және Кеңес Одағынан кейінгі діни, мәдени және қайырымдылық ұйымдарының дамуын қамтиды. Бұл тарих елдің өз ішінде…
Қазақстан қалаларының еврей тарихыАдамдар · Қазақстан қалаларының еврей тарихы әртүрлі қалыптасты. Семей, Алматы, Қарағанды, Шымкент, Қызылорда және басқа қалалар туралы дереккөздер революцияға дейінгі синагогаларды, соғыс кезіндегі көші-қонды, мәдени орталықтар мен діни ұйымдарды…
Алматының еврей қауымы және оның мекемелеріАдамдар · Алматы Қазақстандағы еврей өмірінің тарихында орталық орын алады, бірақ оны бір ғана синагогамен сипаттау дұрыс емес. Мұнда діни бірлестік, Хабадтың үш филиалы, «Мицва» қауымдастығы және «Хэсэд Полина» қайырымдылық орталығы жұмыс істейді…
Леви Ицхак Шнеерсонның жер аударылуы және Алматыдағы жад орныАдамдар · 1939 жылғы наурызда НКВД ондаған жыл бойы Екатеринославтың, кейінгі Днепропетровскінің еврей қауымына қызмет еткен раввин Леви Ицхак Шнеерсонды тұтқындады. Тергеу мен түрмеден кейін ол ел ішінде бес жылға жер аударылып, Қызылорда…
Семейдің еврей мұрасыАдамдар · Семей – еврей тарихын сақталған ғимараттар, зират кітаптары, құлпытастар және діни қауым архивтері арқылы тануға болатын Қазақстанның санаулы қалаларының бірі. Құжаттар XIX ғасырдың екінші жартысындағы иудей тұрғындарын және 1913 жылы…
XX және XXI ғасырлардағы Шымкент пен Оңтүстік Қазақстандағы еврей өміріАдамдар · Шымкенттің еврей тарихы Алматы мен Семей тарихынан өзгеше қалыптасқан. Революцияға дейінгі деректерде XX ғасырдың басына қарай мұнда синагогалар мен зират болғаны тіркелген. Кеңестік кезеңде қала мен оның айналасындағы Оңтүстік Қазақстан…
Қарлагтан посткеңестік қауымдарға дейінгі Қарағандының еврей тарихыАдамдар · Қарағандының еврей тарихына тұтқындар мен жер аударылғандардың, эвакуацияланған отбасылардың, инженерлердің, кеншілердің, дәрігерлер мен оқытушылардың тағдырлары кіреді. 1991 жылдан кейін жаңа мәдени, әлеуметтік және діни мекемелер пайда…
Астананың еврей қауымы елордадан бұрын пайда болғанАдамдар · Ақмолинсктегі еврей өмірі астана көшірілгенге дейін басталған. XIX ғасырда мұнда дұға үйі, қоғам және зират болған. КСРО тарағаннан кейін «Алеф» мәдени орталығы, қауым бағдарламалары мен Хэсэд пайда болды. 2004 жылы Хабад-Любавич…
Павлодардың «Мерказ» мәдени орталығы, Хэсэд және синагогасыАдамдар · Павлодардың еврей отбасылары кеңестік кезеңнің соңында-ақ жиналған. 1990-жылдардың басында «Мерказ» мәдени орталығы пайда болды, кейін «Хэсэд Рахель» әлеуметтік орталығы, жастар және білім беру бағдарламалары құрылды. 2001 жылы синагога…
Өскеменнің еврей тарихыАдамдар · Қаланың ескі жоспарлары мен еврей құлпытастарындағы жазулар Өскемен мәдени орталығы қатысушыларының әңгімелерін және қауым мекемелері туралы мәліметтерді толықтырады. «Сион», қайырымдылық Хэсэді және синагога қала өмірінің әртүрлі қырына…
Қостанай еврейлерінің тарихындағы соғыс тағдырлары, мәдени орталық және синагогаАдамдар · Қостанайдың еврей тарихына соғыс тағдырлары, мәдени ұйымдар және 2009 жылы ашылған синагога кіреді. Тізілім агрегаторы «Мишпахамен» байланысты ұйымның 2025 жылы тіркелгенін көрсетеді. 2026 жылғы жарияланым Қостанай қауымының Рудныйдағы…
Қазақстанның еврей зираттары, олардың сақталуы және мәртебесіАдамдар · Қазақстандағы еврей жерлеу орындары әртүрлі сақталған. Семейде ескі зират бар, ал Өскеменде ерте мацевалар тіркелген. Алматыда белгілі еске алу орны орналасқан. Қарағандыда қалалық зираттың бір бөлігі каталогталуда.
1991 жылдан кейінгі Қазақстандағы еврейлердің өміріАдамдар · КСРО тарағаннан кейін Қазақстандағы еврейлердің қоғамдық өмірі бір ғана «басты қауым» арқылы қалпына келген жоқ. 1990-жылдардың басында мәдени орталықтар, қайырымдылық Хэсэдтер, діни қауымдар, синагогалар және халықаралық бағдарламалар…
Отбасы дастарханындағы хала мен бауырсақӨмір және мәдениет · Наурызға пісірілген бауырсақ, Талдықорғандағы Шаббат дастарханы және көршілерге арнап пісірілетін хала туралы оқиғалар.
Ғылым, мамандықтар және спорт
Лев Берг және Аралдағы балық кәсіпшілігіАдамдар · Лев Берг Арал мен Сырдариядағы балық кәсіпшілігін қадағалау жұмысын осы өңірлерді ғылыми зерттеумен қатар жүргізді.
Шымкенттегі миква және қауымның діни рәсімдеріБүгін · Шымкенттегі алғашқы миква 2024 жылғы шілдеде ашылды. Оның ашылуы туралы репортаж шағын қауымның қалыптасуын және күнделікті өміріне әсер еткен қашықтықтарды баяндайды.
Алматыдағы еврей қауымдық орталығының өміріБүгін · Алматыдағы Хабад орталығы, Альберт Шимони және оның отбасы тарихы туралы 2024 жылғы тамыздағы репортаж. Жарияланым сол кездегі қауым желісін сипаттайды.
Немотиндер отбасы және Алма-Атадағы еврей өміріТарих · Йосеф Немотиннің күнделігі мен ұлы Левтің естеліктері Алма-Ата қауымының тарихын отбасының эмиграциядан кейінгі өмірімен байланыстырады.
Юрий Шнейдерманның Алма-Ата туралы акварельдеріӨмір және мәдениет · Инженер Юрий Шнейдерман Алма-Атаның аулалары мен соғыс жолдарын акварельмен бейнелеген. Жұмыстарының бір бөлігі қалалық архивте сақталған.
Яков Фудиман және Қазақстанның альт мектебіӨмір және мәдениет · Альт орындаушысы 1958 жылы Алма-Атаға сабақ беруге келді. Оның шәкірттері жұмысын Қазақстанда, Израильде және басқа елдерде жалғастырды.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Қазақстан еврейлеріАдамдар · Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде еврейлер Қазақстанға әртүрлі жолмен келді. Біреулері эвакуацияланды, кейбірі басып алынған аумақтан өз бетінше кетті, ал басқалары Кеңес билігінің депортациясына ұшырады немесе мәжбүрлі қамау орындарынан…
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Қазақстандағы поляк еврейлеріАдамдар · Поляк еврейлері соғыс кезінде қашу, кеңестік депортациялар және мәжбүрлі қамау орындарынан босатылудан кейін Қазақстанға келді. Кейбірі Андерс әскерімен бірге Иран арқылы КСРО-дан шыға алды, ал көпшілігі соғыс аяқталғанша елде қалды. Бұл…
1991 жылдан кейінгі Қазақстаннан Израильге репатриация және отбасылық байланыстарАдамдар · Израиль статистикасының зерттеу жинағына сәйкес, 1989–2017 жылдары Қазақстаннан Израильге 21 269 адам көшкен. Репатриация жалғасып келеді, бірақ оның саны көшкендердің қаншасы этникалық еврей екенін көрсетпейді. Көшу негіздері, шығу тегі…
Меер мен Эдя айдауда отбасын құрдыАдамдар · Меер Браславский мен Эдя Зильбергерц Қазақстандағы айдауда танысып, 1928 жылы Палестинаға кетті.
Киевтен Қазақстанға келген хаттарАдамдар · Розалия Лондон ұлымен бірге Киевтен Қазақстанға эвакуацияланып, қалада қалған туыстарымен хат алмасуды жалғастырды.
Ола Ватова ұлымен ҚазақстандаАдамдар · Ола Ватова ұлымен бірге Қазақстанда айдауда тұрып, 1942 жылдың басында осында Александр Ватпен қайта қауышты.
Герминия Наглерованың «Қазақстан түндері»Адамдар · Герминия Наглерованың «Қазақстан түндері» кітабына лагерь туралы әңгімелер және тергеу мен қамау туралы сегіз куәлік енген.
Змитрок Бядуланың соңғы сапарыАдамдар · Отбасылық естеліктерге қарағанда, Змитрок Бядула 1941 жылғы 3 қарашада Оралға бара жатқан пойызда қайтыс болған.
Шиеліде жасалған сияАдамдар · Хана мен Леви Ицхак Шнеерсондардың жер аударудағы өмірі туралы естеліктер.
Ұрпақтарды жалғаған қауымАдамдар · Гилель Либеров Алматы қауымына 1982 жылға дейін қызмет етті. 2020 жылы қалада оның бауырының немересі Саадия отбасымен тұрған.
Эстер Маркиш көрген ҚызылордаАдамдар · Жер аударылған отбасының естеліктеріндегі дәрігер кабинеті, мектеп және екі мінәжат бөлмесі.
Бір аудармаға қатысқан үш адамАдамдар · Михаил Ромм Асқар Тоқмағамбетовтің «Әке мен бала» романын Оразбек Бодықов дайындаған жолма-жол аударма негізінде орысшаға аударған.